Vijftien manieren om te ontspannen

Ontspannen is een kunst, zegt men vaak. Inmiddels weet ik uit ervaring dat deze kreet niet uit de lucht komt vallen. Ook niet als het om de vele mogelijke ontspannende activiteiten gaat. Want wat voor de een heerlijk rustgevend is, kan op een ander overkomen als een zenuwslopende en stressverhogende gebeurtenis.

Zo kan ik het heerlijk vinden om met de (klein)kinderen iets leuks te doen (al is het maar een simpele boswandeling – achter elke boom schuilt wel een avontuur), maar als je fulltime moeder of vader bent, is het eerder een ontspannende traktatie als je een dagje zonder kinderen naar de sauna kunt. 

Ook scheelt het nogal wat voor werk je normaliter doet bij het invullen van een werkelijk moment van ontspanning. Heb je fysiek zwaar werk en ben je de hele week aan het verhuisdozen sjouwen, vuilnisbakken legen of tuintegels leggen, dan hang je ter ontspanning waarschijnlijk het liefst voor de tv, zit je stil aan de waterkant of zon je op het strand.

Heb je veel meer bureau- en mentaal veeleisend werk, zul je je ontspanningsheil eerder vinden in een stad bezoeken, een eind fietsen of een sportief mediteerweekend om de geest juist af te leiden en tot rust te brengen en het lichaam wat actie te gunnen. 

Investering in je welzijn

Omdat ontspannen inderdaad een kunst is, bij deze een vijftiental ideeën om lichaam en/of geest de broodnodige rust en oplaadtijd te gunnen. En nee, ze zullen niet allemaal bij jou en jouw voorkeuren passen, maar misschien vind je een aanleiding om eindelijk eens op zoek te gaan naar een nieuwe hobby of om die jarenlange yogavoornemens in de praktijk te brengen.

Sommige mogelijkheden kosten wat geld, maar hoe erg is dat als het gaat om een investering in je eigen welzijn, sommige zijn geheel gratis en liggen bij wijze van spreken voor het oprapen. Hoe dan ook: doe er je voordeel mee, ontspan en geniet.

15 manieren om te ontspannen

1. Niets doen

Het klinkt misschien gek, maar helemaal niets doen is een hele goede manier van ontspannen. Vele volwassenen en kinderen roepen wel eens dat ze zich vervelen. Prima. Lekker laten gaan. Helemaal niets doen, dus ook geen social media op je smartphone of laptop bij de hand hebben, is een geweldige manier om op te laden, nieuwe ideeën te krijgen, uit te rusten en wat al niet.

Vele briljante wetenschappelijke ontdekkingen vinden hun oorsprong in een moment dat de wetenschapper in kwestie aan het ‘lummelen’ was, aan het hangen op een bankje in het park of gewoon thuis in zijn of haar luie stoel in de leegte zat te staren. 

2. Mensen kijken

Als je niet tegen niets doen kunt, geef er dan een draai aan zodat het een activiteit lijkt. Ga op een terras zitten of aan de waterkant langs een drukke vaarroute en kijk mensen. Zie alle verschillende types, relaties, families, leeftijden langskomen en verzin hun levensverhaal erbij.

En zie je echt interessante mensen, stap er op af een maak een praatje met ze. Niet over het weer, al kun je daar altijd mee beginnen, maar over wat ze doen en vooral wat ze bezighoudt. Leuk, leerzaam, sociaal en in elk geval niet ‘niets doen’. 

3. Bingewatchen

Voor de een is het nog altijd het ultieme ‘niets doen’ en een ernstige vorm van tijdverspilling, voor een ander is het welhaast een verslaving. Nu is dat laatste ook niet gezond, maar als je ergens een gulden middenweg vindt, is het heerlijk om een favoriete serie te hebben op Netflix of welke aanbieder dan ook en die op de tijden die het jou uitkomt te kijken.

En of dat nu gaat om een dagelijkse dosering – zo kijkt mijn echtgenote bij wijze van rustpunt elke dag twee delen van de langlopende serie Jane the Virgin – of om een hele dag of heel weekend uittrekken voor een bingewatchmarathon doet er niet toe.

Series als La Casa de Papel, Bridgerton, Seks Education en Lupin kijken helpt om zowel de geest af te leiden als het lichaam rust te gunnen. Dus voel je niet schuldig als je weer eens een hele dag voor de tv zit. Het kan heel goed voor je zijn. 

4. Wandelen

Voel je toch voor wat meer beweging, maar ben je geen sportheld, ga dan wandelen. Het is niet alleen extreem gezond, het is ook leuk. Je ziet wat van de omgeving, je komt lotgenoten tegen en je hebt het gevoel dat je een doel hebt.

Vooral sinds de mede door neuropsycholoog en fervent wandelaar Nico Scherder ontwikkelde app het Ommetje is wandelen een nationaal tijdverdrijf geworden dat zowel ontspant als lijf en leden soepel houdt. Zoek de leukste routes bij jou in de buurt, ga naar buiten en wandel.

5. Sporten

Na het voorgaande pleidooi voor wandelen, kan ik het wel bekennen: ik houd niet van wandelen. Het gaat mij te langzaam, is niet inspannend genoeg. Ik ben meer van het intensief bewegen, van het sporten. Fietsen, hardlopen, tennissen, dat soort zaken.

Logisch, mijn werkdagen bestaan uit naar buiten staren, professioneel muziek luisteren en teksten schrijven. Een zittend bestaan dat vooral de geest activeert. Niets is ontspannender dan het verstand op nul te zetten, heerlijk kilometers hard te lopen en van de omringende natuur te genieten. Je kunt echt voldaan moe zijn.

En bak je nog niets van de langere afstanden en grotere inspanningen? Er zijn cursussen die je verder helpen. Zie bijvoorbeeld de cursus Het Marathon Plan, een prachtig gereedschap om je mountainbikeuitstapjes tot ware lange afstandsraces te transformeren.

6. Zoek een hobby

Wat cursussen betreft: kijk ook eens bij de vrijetijdsactiviteiten. Met andere woorden: als je er nog geen een hebt, zoek een hobby. Weinig is zo heerlijk, louterend, ontspannend en opladend als je volledig verliezen in een bezigheid als tekenen, schilderen, fotograferen, breien, kalligraferen of wat dan ook.

Je leert elke keer weer iets en je creëert in vele gevalle ook iets wat er nog niet was en waar je de muren van je eigen huis en vrienden, familieleden en wie al niet blij mee kunt maken. En als je van een vreemde taal leren een hobby maakt, heb je er ook wat aan als je op dat terras mensen zit te kijken en je toevallig iemand uit dat ene land aanspreekt.

7. Muziek maken of luisteren

Je kunt het een hobby noemen, ik noem het liever een noodzaak. Vandaar dat muziek maken of luisteren hier apart vermeld staat. Er is veel muziek die de hersenen activeert en scherp houdt als het gaat om zaken als een andere taal leren of dat ene tentamen voorbereiden. Vraag het maar aan neuropsycholoog Nico Scherder.

Bewust of onbewust ga je verbanden leggen, structuren zoeken, naar teksten luisteren. En als je zelf een instrument bespeelt, komt daar ook een stuk fysieke beheersing bij. Bovendien maakt samen muziek maken de mens socialer en beschaafder. En bespeel je nog geen instrument, probeer eens wat uit, al is het maar een mondharmonica. Misschien is juist dat we die nieuwe hobby die je alle ontspanning van de wereld biedt. 

8. Mediteren

Voor zo’n blaasinstrument als een mondharmonica is nog iets belangrijks nodig: beheersing van de ademhaling. Veel stress komt niet alleen voort uit een hoofd vol doorgaans onnodige zorgen, maar ook door een verkeerde vorm van ademhalen.

Ontspannen is ook op een goede manier ademhalen. En alleen daarom al is een cursus mediteren en een dagelijkse gewoonte om even stil te zitten je hoofd leeg te maken en je te concentreren op een goede ademhaling een perfecte manier om elke dag in elk geval ontspannen te beginnen of te eindigen. 

9. Yoga

Wil je er ook fysiek nog wat aan hebben, combineer dan de juiste ademhaling met de juiste bewegingen en houdingen. Met andere woorden: probeer het eens met yoga. Mijn echtgenote houdt niet van sporten, maar ze zweert bij elke dag een half uurtje yoga.

Het maakt de geest kalm en houdt het lichaam soepel. En mocht je bij yoga nog steeds het beeld hebben van veel te slanke jonge vrouwen in onmogelijke standen of langbaardige wijze mannen met hun benen in de knoop, weet dan dat er vele vormen van yoga en vele aanbieders zijn.

10. Massage

Mocht je bij het sporten of zelfs bij een rustige yoga-oefening iets verkeerd doen, is er altijd nog de troost van een massage om de spieren weer in het gareel te brengen. Maar ook als er geen noodzaak toe is, kan een massage heerlijk ontspannend en verkwikkend zijn.

Kijk je partner of incidentele date daarom een keer lief aan en vraag om een kalmerende schoudermassage, een helende rugmassage, een zorgontlastende hoofdmassage of een prikkelende voetmassage. En heb je geen partner bij de hand, dan is er altijd nog een fysiotherapeut of gespecialiseerde salon (nee, niet die salons, dat is weer een andere tak van ontspanning…)

11. In de tuin werken

Het lijkt misschien een rare associatie om van massage bij de tuin terecht te komen, maar mijn vrouw heeft een moestuin en komt daar vaak fysiek in de kreukels van terug. Ze heeft zichzelf dan weer verloren in het paradijs dat ze zelf gecreëerd heeft en is veel te lang doorgegaan. De remedie is een massage. Maar zonder gekheid: een tuin hebben en alle bloemen en planten met liefde verzorgen is pure ontspanning. En als je in het gelukkige bezit bent van een moestuin, of er een kunt huren, levert het nog wat eetbaars op ook.

12. Koken en bakken

En dat leidt naar een voor sommigen misschien omstreden vorm van ontspanning: koken. Als je het tot je huishoudelijke taken rekent en het gevoel hebt dat je elke dag moet koken, is het vast geen ontspanning, maar als je kunt genieten van het maken van een heerlijke maaltijd voor vrienden en geliefden (of gewoon voor jezelf) is het een heerlijke vorm om het ‘simpele leven’ te vieren.

‘Hout hakken, water halen’, noemde mijn grootmoeder vroeger de dagelijkse gang naar de ouderwetse groenteboer, het doppen van de boontjes en het liefdevol schillen van de aardappels. Het was een dagtaak voor haar en ze genoot er van. Inmiddels zijn we in de keuken een stuk creatiever – en zo niet, ook daar zijn kookcursussen voor – en kun je je geest heerlijk tot rust brengen met het maken van een nieuwe fanatasiecurry of het bakken van die ene supersonische verjaardagstaart.  

13. Vrijen

Dat liefdevol koken voor elkaar (en ja, ook een massage) kan leiden tot niet alleen zin in eten, maar ook tot zin in elkaar. Geef er gewoon aan toe. En vooral: neem er de tijd voor. Hoe ontspannend is het niet om uitgebreid van een geliefde of zelfs een toevallige one night stand te genieten, elkaars lichaam met wederzijds respect en genegenheid  te verkennen en te verwennen.

Niet voor niets heeft de term bevrediging hier veel mee te maken. Al gaat het in deze zeker niet om de harde seks, maar om het werkelijk genieten van elkaar, vandaar het woord ‘vrijen’ als kop,. En als je niet weet hoe dat moet, ook daar zijn goede cursussen voor zoals een cursus massage die iets verder gaat dan louter spierontspanning of een inleiding op de tantrische liefde. 

14. Een weekendje (of langer) weg

En als je met je drukke dagelijkse leven, kinderen over de vloer, zorgen voor en zorgen om, niet aan vrijen toekomt, ga dan eens een weekendje weg. Gewoon in eigen land. Er is genoeg te ontdekken, genoeg te zien en door een verandering van bed en omgeving kan de huiselijke last zo van je afvallen en dat kan weer leiden tot verdere ontspanning en een letterlijk nader tot elkaar komen. Zorg wel dat je een goed en vertrouwd logeeradres hebt voor eventuele kinderen die te jong zijn om alleen thuis te blijven. 

15. lezen en schrijven

Het voordeel van zo’n weekend weg is dat je wat meemaakt en wat te vertellen hebt. Iets dat misschien de moeite waard is om op te schrijven. Want ook dat is een onderschatte vorm van ontspanning. Naast het lezen van een heerlijk boek waar je helemaal in op kunt gaan, werkt het zelf schrijven van verhalen, avonturen, eigen gedachten, overwegingen, observaties doorgaans buitengewoon bevrijdend.

En wie weet kom je door dat voor de vuist weg schrijven tot heldere inzichten, diepe levenslessen of zelfs een goede roman waar anderen weer veel plezier en ontspanning aan kunnen beleven. Probeer het eens. Al is het alleen maar in de vorm van een dagboek waar je nageslacht zich later over kan verwonderen.

Hoe ontspannen?

Uiteraard is er nog veel en veel meer te bedenken waar je ontspanning in kunt vinden, maar misschien geven deze vijftien suggesties je net even een duwtje om daadwerkelijk werk te maken van je o zo belangrijke ontspanning. Want het is nog niet zo gemakkelijk om jezelf toestemming te verlenen om iets of niets te doen alleen maar omdat het leuk en ontspannend is. Daarom een volgende keer meer over hoe je jezelf de tijd en ruimte kunt en moet gunnen om daadwerkelijk te ontspannen.